ضرب المثل شماره (1-23)

 

ضرب المثل: کَل تشنه و کَل وشنه ، کل بی فتنه راه نشونه.(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : کچل تشنه و کچل گرسنه ، کچل بی فتنه راه نمی رود.

 

---------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (2-23)

 

ضرب المثل: صاب و صادق ، للیک دار(1).(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : صاف و ساده است مانند درخت للیک.

 

توضیح : به طعنه و طنز گویند ...آن قدر ساده است که در پدر سوختگی همتا ندارد.

در سادگی به درخت للیک که خارهای بلند دارد می ماند.

(1) : للیک دار ، از درختان معروف و فراوان گیلان ؛ با نام علمی  gledit schia-caspica  این درخت خارهای زیادی به درازی جوالدوز دارد که بالا رفتن از آن را مشکل می سازد.پیله آن بسیار مقوی و خوراک زمستان گاو است.

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (3-23)

 

ضرب المثل: سک و شئال اشتی ببون وای به حاله محلّه کرک و تله.(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : سگ و شغال آشتی بتشند ( بشوند) وای به حال مرغ و خروس محله.

 

توضیح : موش وگربه چون به هم سازند وای به دکان بقال.

 

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (4-23)

 

ضرب المثل: تی خوروس مورغانه کونه.(ضرب المثل غرب گیلان)

 

ترجمه : خروست تخم می کند.

 

توضیح : خوش اقبالی ؛ دنیا به کام تو است.

 

----------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (5-23)

 

ضرب المثل: مهمون درد و بلای خونه خو همراه بنه .(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : مهمان درد و بلای خانه را به همراه خود می برد.

 

توضیح : مهمان خرج خودرا با خود می اورد ؛ مهمان محترم است.

 

---------------------------------------------

ضرب المثل شماره (6-23)

 

ضرب المثل: اونه اسب بشاشه ته آو بِنه .(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : اسبش بشاشد تو را آب می برد.

 

توضیح : غنی و بی نیاز است ؛

 صدتا مثل تو را می خرد و آزاد می کند.

 

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (7-23)

 

ضرب المثل: همیشک حسنه خونه سر نداره.(ضرب المثل گالشی)

 

ترجمه : همیشه خانه حسن سقف ندارد.

 

توضیح : در همیشه به یک پاشنه نمی ماند ؛ بخور همیشه گیرت نمی آد ، حالا که هست خوش بگذران ... شاید بعدها نباشد.

 

 

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (8-23)

 

ضرب المثل: هرچی ببون رو ، اَ سّر هر چی ببو ببو دِه.(ضرب المثل گالشی )

 

ترجمه : هرچی باشد روی لباس باشد ، آستر هرچی شد شد دیگر.

 

توضیح : ظاهر آرا باش ، ظاهر را آراسته کن ؛

آدمی را به جامه بشناسند ؛ 

عقل مردم در چشمشان است.

 

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (9-23)

 

ضرب المثل : گازو مردن دوبو ، گفتیدی : خنده کودن دره.(ضرب المثل غرب گیلان)

 

ترجمه : گازو داشت می مرد می گفتند دارد می خندد.

 

توضیح : بی تفاوتی مردم در دوران دشوار زندگی ؛

دهن مردم را نتوان بست ، از درون مردم خبر ندارند ؛مردم ظاهر را می بینند؛

خنده می بینی ولی از گریه دل غافلی.

 

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (10-23)

 

ضرب المثل: تَفَنگه بیرون پورادی ، بومَی شکار خونگی بکونی ؟(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : تفنگ را در بیرون پرکردی ، آمدی شکار خانگی بکنی؟

 

توضیح : اگر مردی شکار را از دهن شیر بگیر ؛ شکار خانگی کار مردان نیست ؛ کبوتر حرم را شکار نمی کنند.

----------------------------------------------

منبع: فرهنگ مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم

  

محمود پاینده لنگرودی