ضرب المثل شماره (1-22)

 

ضرب المثل: بخاله سک امره چشم بزَه یه.(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : انگار سگ به ما نظر زده است.

 

توضیح: کسی گوید که از صبح تا شب یکریز بد بیاورد.(1)

 

 

(1): باور داشتند که اگر صبحگاه در خروج از خانه ،سگ به کسی چشم بزند آن روزش به خیر و خوشی به پایان نخواهد رسید

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (2-22)

 

ضرب المثل: امره هر که بکوشه ، خونی نداره.(ضرب المثل گالشی)

 

ترجمه : ما را هر کس بکشد تاوان و خونبها ندارد.(نمی دهد)

 توضیح: ما آدم بی عار و بی ارزش هستیم.

 

--------------------------------------------

ضرب المثل شماره (3-22)

 

ضرب المثل: سیل (لا) همش خیک نبنه ، یه دَفم خرس ابنه.(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : سیل همیشه خیک (پنیر و روغن) نمی آورد ، یک بار هم خرس می آورد.

 

 توضیح: این قدر خوشبین مباش ، چشته خور شدی ها ، خطر یک بار رو می کند.


----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (4-22)

 

ضرب المثل:  داره سره شو جوغده موندنه / وادی قبرونه نیا کونه .(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : به جغد ( شب جغد) بالای درخت می ماند / گورهای گورستان را نگاه می کند.

 

توضیح: همیشه منتظر حوادث ناگوار است ؛ نُفُس بد می زند.( جغد را شوم می دانند.

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (5-22)

 

ضرب المثل: سس پوچ کد بانوی، شور پوچه مَرد وَنَه.(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه : «بی نمک پز» کد بانوست ، «شور پز» را شوهر آرزوست.

 

 توضیح: به هنگام خوردن غذای شور یا بی نمک گویند.

 

----------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (6-22)

 

ضرب المثل: حاجیه (حاجی) کور بَدی؟ مکه؛ ورزه کور بَدی؟ لپّه.(ضرب المثل گالشی)

 

ترجمه : حاجی را کجا دیدی؟ مکه ؛ گاو نر را کجا دیدی؟ در برنجزار ان گود.

 

 توضیح: کجا می توانم تو را پیدا کنم؟ تو که جای ثابت نداری، چه مالی ، چه نسیه ای به تو بدهم.

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (7-22)

 

ضرب المثل: پیچه کوته و خرمن کوبی؟(ضرب المثل گالشی)

 

ترجمه : بچه گربه و خرمن کوبی ؟

 

 توضیح: کا را به کاردان سپار،

کار هر بز نیست خرمن کوفتن.

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (8-22)

 

ضرب المثل: قاطر بوتن: تی پئر کی ایسه؟ بوته: می مئار مادیونه.(ضرب المثل شرق گیلان)

 

ترجمه :به قاطر گفتند : پدرت کیست؟ گفت مادرم مادیان است.

 

توضیح: به آدم بی اصل و نسب و پر مدّعا گویند،قاطر را گفتند : پدرت کیست؟ گفت :اسب آقا دائیم است( امثال و حکم)

هست مامات اسب و بابا خر

                          تو مشو تر، چو خوانمت استر(سنائی)

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (9-22)

 

ضرب المثل: همه خودا کوشه ، مره داغ لاکو.(ضرب المثل گالشی)

 

ترجمه : همه را خدا می کشد، مرا داغ دختر.

 

 توضیح: در بیابان عشق و عاشقی.

----------------------------------------------

ضرب المثل شماره (10-22)

 

ضرب المثل: ویشتائی بمرده مانه.(ضرب المثل غرب گیلان)

 

ترجمه : (به آدم) از گرسنگی مرده می ماند.

 

 توضیح: چشم و دلش سیر نیست؛انگار رنگ عذا را ندیده.

----------------------------------------------

منبع: فرهنگ مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم

  

محمود پاینده لنگرودی