ضرب المثل شماره (1-17)

ضرب المثل: بخاله خرسه آینه دسه دَنه.(ضرب المثل شرق گیلان)       

ترجمه :انگار آیینه به دست خرس دادند ها.

توضیح:به کسی که چیزی به دست گیرد و زیاد در آن بنگرد ؛ گویند.

---------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (2-17)

 

ضرب المثل: بداره اینه دردنکون دوندونه هکشم.(ضرب المثل شرق گیلان)       

 

ترجمه :انگار دندان سالم و بی درد و عیب او را کشیدم.

 

توضیح:حق خود را به هر طریق که بود از او گرفتم ؛ و انگار جانش را می گرفتم راحت تر می داد تا پولش را.

-----------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (3-17)

 

ضرب المثل: شاله گوسپند نرسنه ؛ گونه: اونه دومبه اونه کینه ور نایه.(ضرب المثل شرق گیلان)       

 

ترجمه :شغال به گوسفند نمی رسد ؛ می گویدک دنبه اش نزدیک (کنار) کونش هست.

 

توضیح:به گربه گوشت نمی رسه ؛ میگه : پیف ! بو میده.

---------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (4-17)

 

ضرب المثل: خودا همه کسه ره پئری بوکود ؛ امی ره مارَمردی هم نوکود.(ضرب المثل غرب گیلان)       

 

ترجمه :خدا برای همه کس پدری کرد ؛ برای ما شوهر ننه ای هم نکرد.

 

توضیح:خدا به ما تفضل نکرد.

روزگار روی خوش به ما نشان نداد.

----------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (5-17)

 

ضرب المثل: الاهی ؛ آوه کلِه سر بنی ، دونه دومبال بموجی.(ضرب المثل شرق گیلان)       

 

ترجمه :الاهی ،آب را بر روی اجاق بنهی ، به دنبال دانه ( برنج و ...) بگردی.

 

توضیح:الاهی ، آه نداشته باشی با ناله سودا کنی.نفرین است.

--------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (6-17)

 

ضرب المثل: کلاچ پیله (1) بوخورده؟(ضرب المثل شرق گیلان)       

 

ترجمه :پیله ( دو رنگ قهوه ای و سبز)نارس درخت للیک ( للیکی ) خورده است ؟

 

توضیح:به آدم چاق و پروار گویند.

(1):کلاچ،کلاج،کلاجی ، ابلق ، دو رنگ ، پیله, میوه غلافی شکل درخت للیک ( کرات ) است که شیره مقوی دارد. گاو شیری آن را می خورد قوی و فربه و شیرش زیاد می شود.گاهی نیز دانه پیله در دستگاه گوارشی گاو ایجاد اختلال و بیماری می کند و سبز می شود.

------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (7-17)

 

ضرب المثل: لو آسه مونی دِه.(ضرب المثل گالشی)       

 

ترجمه :به روباه می مانی دیگر.

 

توضیح:مکار، درنده ، آب زیرکاه و موذی هستی.

-----------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (8-17)

 

ضرب المثل: یه نیمکه برنجه صد نفر قیمت زِنه.(ضرب المثل شرق گیلان)       

 

ترجمه :یک واحد معین برنج را د نفر قیمت می زند.

 

توضیح:کنایه: برای یک دختر چندین خواستگار می آید و هرکس حق چنین کاری دارد.

صاحب کالا نباید عصبانی شود.

--------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (9-17)

 

ضرب المثل: سک خو چموش خورِه یاده نوکونه(ضرب المثل گالشی)       

 

ترجمه :سگ چموش خوردن خود را از یاد نمی برد.

 

توضیح:ترک عادت موجب مرض است.

--------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (10-17)

 

ضرب المثل: پوچه مورغانیه رنگ بوکوده مانه.(ضرب المثل غرب گیلان)       

 

ترجمه :به تخم مرغ فاسد رنگ کرده می ماند.

 

توضیح:ظاهر آراسته است؛

بزک دوزک کرده است.

---------------------------------------------------

 

منبع: فرهنگ مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم

 

محمود پاینده لنگرودی