ضرب المثل شماره (1-15)

ضرب المثل: آدم گو بوخوره ، آئو (1) نو خوره.

(ضرب المثل شرق گیلان)       

ترجمه :آدم گاو بخورد، آئو نخورد.

توضیح:نوعی چشم زخم زدن است.اگر هنگام خوردن چیزی بگویند:آئو! یعنی چقدر می خوری ! در جواب می گویند: آدم گاو را بدون آئو بخورد به آسانی هضم ی کند ولی آب را با آئو نمی تواند بخورد.

(١): از اصوات صوتی در بیان اعتراض

--------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (2-15)

ضرب المثل: امو بشکسه پورده جیر نیشتیم، تا دس بزنی امه سر خرابه بونه.

(ضرب المثل شرق گیلان)            

ترجمه :ما زیر پل شکسته نشسته ایم، تا دست بزنی بر سر ما خراب می شود

توضیح:ما بی کس و کار و بی پشت و پناهیم
دیوار ما از همه کوتاهتر است، دست از سر ما بردار. 

--------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (3-15)

ضرب المثل:اولاغه موردن سکه عروسه.

(ضرب المثل گالشی            

ترجمه :مرگ الاغ عروسی سگ است.

توضیح:مرگ پدرپولدار خسیس موجب شادی اولاد ناخلف و حریص است ، از زنده اش که خیری ندیدند بگذار از مرگش خیر ببینند.

--------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (4-15)

ضرب المثل: بارون نوگو ، زنجیل پایه.

(ضرب المثل غرب گیلان)            

ترجمه :باران نگو، دسته زنجیر.

توضیح: توصیف باران تند و پر سر و صدا.

--------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (5-15)

ضرب المثل: پوس ببون و گوشت.

(ضرب المثل شرق گیلان)           

ترجمه : پوست بشود و گوشت.

توضیح:گوارای وجود؛نوش جان
وقتی مهمان از غذا تعریف کند ، میزبان گوید

------------------------------------ 

ضرب المثل شماره (6-15)

ضرب المثل:تا بنه ، بخالِه مار نیچه.
(ضرب المثل شرق گیلان - گالشی)            

ترجمه :تا خوابید (اندام خود را بر زمین نهاد ) انگار مادر نزاییدش.

توضیح:تا سرش را بر بستر گذاشت خوابید ، یا مرد.


 --------------------------------------

ضرب المثل شماره (7-15)

ضرب المثل:چندی مچّه وَ گاردن دِنی.
(ضرب المثل شرق گیلان)             

ترجمه : چه قدر(( لب برگردان )) می دهی؛ چه قدر لب بر می چینی.

توضیح:بیشتر به زنانی گویند که با افاده و تکبر لب پایین را به حالتی بر می گردانند و نسبت به چیزی ابراز تنفر و تحقیر می کنند.

-------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (8-15)

ضرب المثل:داری گه بار نیاره هیمه ره خوبه .
(ضرب المثل گالشی)             

ترجمه :درختی که بار نیاورد برای هیزم خوب است.

توضیح:آدم بی خیر و برکت برای جرز دیوار خوب است ؛ دست بی خیر برای زیر ساطور بهتر.

------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (9-15)

ضرب المثل:شئال بپوته خربزِه رنگه بیده .
(ضرب المثل شرق گیلان)            

ترجمه :شغال رنگ خربزه پخته را دید.

توضیح:به کسی گویند که خوردنی دلخواه خود را با ولع بخورد، عرب آب شیرین دید ؛
چیز خوب نصیب آدم بی لیاقت می شود؛
خربوزه پخته نصیب شغال می شود
-------------------------------------
 

ضرب المثل شماره (10-15)

ضرب المثل:کرکه کون خاریش کونه ، خورسه کونه توک زِنه (زَنه).
(ضرب المثل شرق گیلان - گالشی)             

ترجمه :مقعد مرغ خانگی می خارد به ما تحت خروس نوک می زند.

توضیح:به کسی گویند که خجالت می کشد چیزی بخواهد ، با ادا و اشاره مقصودش را بیان می کند.
خواهره دلش شوهر می خواهد به برادره می گوید: زن نمی گیری؟

 ---------------------------------------

 

منبع: فرهنگ مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم

محمود پاینده لنگرودی