ضرب المثل شماره (1-14)

ضرب المثل: آدم خودا گیر دکفه، گدا گیر دنکفه.

(ضرب المثل غرب گیلان)

              

ترجمه : آدم گیر ( خشم) خدا بیفتد،گیر آدم گدا نیفتد.

توضیح: از گدا صفتان بپرهیزید؛حاجت به گدا زادگان مبرید(١)؛ از خشم خدا توان رست،از رذالت گدا صفتان نتوان.

(١):عبید زاکانی

--------------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (2-14)

ضرب المثل: الون سک خو خونِه جی بیرین نشونه.

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه : حالا سگ از خانه اش بیرون نمی رود.

توضیح: کجا می روی؟هوا مثل جهنم گرم است،یا سرد و بارانی و برفی است.

--------------------------------

  

ضرب المثل شماره (3-14)

ضرب المثل: امو مول کوته گَل اودیم؟.

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه : ما مگر بچه حرامی(حرامزاده) چال کردیم؟.

توضیح: چرا دزدکی کار کنیم؟

چرا پوشیده نگه داریم؟

------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (4-14)

ضرب المثل: بدار اینَه تنگه دَکَشم.

(ضرب المثل گالشی)

              

ترجمه : بگذار((تنگ)) او را بکشم و سفت کنم.

توضیح:بگذار ادبش کنم.

بگذار حالیش کنم که ...

(تنگ: تسمه ای که با آن بار را بر پالان و شکم چارپا می بندند.)

------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (5-14)

ضرب المثل: تا سکه چو نزنی آدمه نگینه.

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه : تا سگ را چوب نزنی آدم را نمی گیرد.

توضیح: کلوخ انداز را پاداش سنگ است؛

مکوب در کسی را تا نکوبند درت را؛

بد مکن که بد بینی؛از مکافات عمل غافل مشو.

-------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (6-14)

ضرب المثل: پورده او طرف بشی، لافنده دنرجین(1).

(ضرب المثل گالشی)

              

ترجمه : آن طرف پل رفتی( از پل گذشتی) ،طناب را پاره مکن.

توضیح: چو به گشتی طبیب از خود میازار؛

آسایش را برای همه بخواه.

(1):درجین،بریدن با داس و چاقو و آلت برنده یکضرب و بناگاه.

------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (7-14)

ضرب المثل: تو کول، مو چولاق، اسبه وه کی آو بده

(ضرب المثل گالشی)

              

ترجمه : تو لنگ، من چلاق، اسب را باید چه کسی آب بدهد؟

توضیح: اشاره است به دو تنبل؛

کار را به امید دیگری گذاشتن.

--------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (8-14)

ضرب المثل: چو چو سر نَنِنَه.

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه : چوب بر سر چوب نمی نهد.

توضیح: بیکار،تن پرور.

-------------------------------------

   

ضرب المثل شماره (9-14)

ضرب المثل: خر خره پا سره ره نمیره.

(ضرب المثل گالشی)

              

ترجمه : خر از جفتک خر نمی میرد.

توضیح: هردو از یک قماش اند؛با هم جور در می آیند.

------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (10-14)

ضرب المثل: سگ و شئاله مین آشتی بوبو.

(ضرب المثل غرب گیلان)

              

ترجمه : میان سگ و شغال آشتی است(آشتی شده).

توضیح: میان دو بدکار آشتی و صفاست وای به مردم محله.

------------------------------------------

 

منبع: فرهنگ مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم

محمود پاینده لنگرودی