ضرب المثل شماره (1-13)

ضرب المثل: تی بوته دِه هیش کسه به نگو.

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه : گفته ات را دیگربرای هیچ کس نگو.

توضیح: چون حرفت عاقلانه نیست،به ریش تو می خندند.


 

 

--------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (2-13)

 

ضرب المثل: عینه جندون جشم(جشن) بگیرن.

(ضرب المثل گالشی)

              

 

ترجمه : انگار که جن ها جشن بگیرند.

 

 

توضیح: درباره جشنهای شلوغ و بی برنامه گویند.

------------------------------------------------------

 

ضرب المثل شماره (3-13)

 

ضرب المثل:سئیده آله بیج بیج/سئیده کین کولیه بیج.

(ضرب المثل شرق گيلان)

              

 

ترجمه : سیّد رده ودودمان شیطان و مردم آزار کونش ماهی تابه.

 

 

توضیح:بچه ها برای سیّد مردم آزاروشیطان و بد نام دم می گیرند ومی خوانند.

--------------------------------------------------------- 

 

ضرب المثل شماره (4-13)

 

ضرب المثل:بازار مج بازار مجه نتانه دِن.

(ضرب المثل غرب گيلان)

              

 

ترجمه :بازارگرد(کاسبکار دوره گرد) چشم دیدن بازارگرد را ندارد.

 

 

توضیح:همکار چشم دیدن همکار را ندارد.

---------------------------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (5-13)

 

ضرب المثل:آفتو بوشو رشت،خودایا بدی بگذشت.

(ضرب المثل شرق گيلان)

              

 

ترجمه :آفتاب رفت رشت،خدایا بدی گذشت.

 

 

توضیح:کنایه از اینکه:روز به شب رسیدو مزاحم حضور بی ایجاد زحمت گذشت.

--------------------------------------------------------- 

 

ضرب المثل شماره (6-13)

 

ضرب المثل:قارکونه جا کله مرزه پوشته.

(ضرب المثل شرق گيلان)

              

 

ترجمه :جای قهر کن پشت ِ(کنار)کله مرز(1) است.

 

 

توضیح:بچه ای که قهر کند و لجباز و بهانه گیر باشدجایش کنار بخاری هیزم سوز است.


(1):کله مرز،برجستگی سنگچین یا کاشی کاری شده جلوی کله چال ( بخاری هیزم سوز دیواری) که در همه خانه های گیلان بود واکنون به ندرت دیده می شود.

----------------------------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (7-13)

 

ضرب المثل:خره سر سواره اونه دومبال گردنه. 

(ضرب المثل شرق گيلان)

              

 

ترجمه :سوار خر است و دنبال آن می گردد.

 

 

توضیح:به آدم گیج و خنگ گویند.

---------------------------------------------------------- 

 

ضرب المثل شماره (8-13)

 

ضرب المثل:مئاری گه خو دتره تعریفه بکونه خالجینی پسره ره خوبه.

(ضرب المثل گالشي)

              

 

ترجمه :مادری که تعریف دخترش را بکند برای پسر خاله اش خوب است.

 

 

توضیح:عروس تعریفی گوزو در می آید.

--------------------------------------------------------- 

ضرب المثل شماره (9-13)

 

ضرب المثل:برف آوه بون سکه گی دشته کِنه.

(ضرب المثل شرق گيلان)

              

 

ترجمه :برف که آب بشود،مدفوع سگ روی دشت می افتد،آشکار می شود.

 

 

توضیح:اگر آبها از آسیاب بیفتد،سرو کله اش پیدا می شود.
درباره آدم بد نامی که مدتی غایب باشد ،گویند.

-------------------------------------------------------- 

 

ضرب المثل شماره (10-13)

 

ضرب المثل:وشنه شکم و موسلمونی؟

(ضرب المثل گالشي)

              

 

ترجمه :گشنه شکم ومسلمانی؟

 

 

توضیح:اشکم گرسنه ایمان ندارد؛
همه دعواها برای شکم است.

-------------------------------------------------------

منبع: فرهنگ مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم

محمود پاینده لنگرودی