ضرب المثل شماره (1-11)

ضرب المثل:آل بزه زناکه(1) موندنه.

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه :به زائوی آل زده ( جن زده) می ماند

توضیح:کارهای شگفت انجام می دهد
ژولیده،آشفته و نا مرتب

 (1):زن زائو که به هنگام زایمان دچار نارساییهای جسمی شود و به سبب آلبومین زیاد وخونریزی بسیار شدید بمیرد می گفتند زائو آل بزه(زائو را جن زده است )، تفنگ خالی می کردند که جن بگریزد.اگر زائو تا شب ششم زایمان تنها بماند ، آل بر بالین او می آید و جگرش را می برد

-----------------------------------------

 

 ضرب المثل شماره (2-11)

ضرب المثل:افزار بهین تی یار ببون، نه تی کولبار.

(ضرب المثل گالشی)

              

ترجمه :ابزار بخر یار تو باشد،نه کوله بارتو(سربار و مزاحم تو)

توضیح:دوست باید غمخوار باشد نه سربار

---------------------------------------

 

 ضرب المثل شماره (3-11)

ضرب المثل:بداره سک کله پاچه هکشه دره یه.

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه :پنداری سگ کله پاچه دارد می کشد(1)

توضیح:به کسی گویند که بار و بسته ای بزرگتر از خود را هن هن کنان و کشان کشان به جایی ببرد

 

(1): گاهی سگهای ولگرد قصابی را غافلگیر می کردندو گوشه شکمبه گاو یا گوسفند را از دکان قصابی گاز می گرفتند و می بردند.این حالت کشیدن بسیار مضحک است. 

-----------------------------------------------

 

 ضرب المثل شماره (4-11)

ضرب المثل:تی بوشو را بور(1) دَنَنی(2).

(ضرب المثل گالشی)

              

ترجمه :راهی را که گذشتی با خار مپوشان

توضیح:گذرگاه را خراب مکن
بگذار دیگران هم بگذرند
نظیر:از آب که گذشتی پل را خراب مکن

 
(1):بور،خارهای تمشک،خارزارو...
(2):دَنَن،فروکردن ف نهادن چیزی در چیز دیگر
 

-------------------------------------- 

 

 

 

 ضرب المثل شماره (5-11)

ضرب المثل:نمزود نیشته

(ضرب المثل شرق گیلان-گالشی)

              

ترجمه :نامزد نشسته

توضیح: در گیلان به دخترعقد شده گویند که نامزد نشسته،یعنی به انتظا تهیه جهیزیهدر خانه پدر نشسته.

-------------------------------------------------

 

 ضرب المثل شماره (6-11)

ضرب المثل:زوغال اَجاره موندنه

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه :به ترکه شاخه های نازک ظرف زغال می ماند

توضیح:لاغروباریک و استخوانی است

-------------------------------------- 

 ضرب المثل شماره (7-11)

ضرب المثل:گرگره اِره زِنه،مرغونه جایه دیگه کونه

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه :قدقد را اینجا می زند، تخم راجای دیگه می گذارد

توضیح:تنها دردسرش نصیب ما می شود
با غیر می خورد می و با ما تلوتلو

--------------------------------------

 

 ضرب المثل شماره (8-11)

ضرب المثل:بیعار کون تورف دگوده بون، وَگَرَس ولگه خالی خالی چَرد

(ضرب المثل غرب گیلان)

              

ترجمه :در ما تحت آدم بی درد ترب کرده بودند،برمی گشت برگ را بی چاشنی می چرید

توضیح:خیلی بی دردو بی غیرت است،ذره ای غم به دلش راه نمی یابد

-------------------------------------- 

 

 

 ضرب المثل شماره (9-11)

ضرب المثل:شوکس بپوته کرکن ببون خو کاره کونه

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه :کس و کار شوهر،مرغ پخته هم باشد،کارش را می کند

توضیح:گلایه از بدجنسی بستگان و خویشان شوهر

---------------------------------------

 

 ضرب المثل شماره (10-11)

ضرب المثل:کر نیه موندنه

(ضرب المثل شرق گیلان)

              

ترجمه :به کرنا (1)می ماند 

توضیح:کنایه از اینکه دماغش دراز است

(1):کرنا، کرنَی، نوعی ساز بادی شبیه عصا و بلندتر ازآن که در عزا می دمند 

------------------------------------------------- 

منبع: فرهنگ مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم

محمود پاینده لنگرودی